Blockchain Limited

Data: 2018-12-05
Autor: Sebastian Konkol
Blockchain Limited

Wiele lat temu, kiedy miałem rozpocząć studia, uczestniczyłem w wykładzie inauguracyjnym w temacie paradoksów rozwoju technologii, szczególnie ujawniających się cyklicznością zachodzących zmian. Wykładowca utrzymywał, że proces rozwoju technologii nie jest procesem liniowym – meandruje, gdyż ludzie budują zrozumienie metodą prób i błędów. Wykładowca twierdził, że – jako ludzie – jesteśmy całkiem nieźli w próbkowaniu, jednak umyka nam systematycznie zrozumienie cechy tego procesu, która czyni go wrażliwym.

Kluczowy termin, do którego się odwoływał, to było „ograniczenia”.

Oryginalne przykłady z tego wykładu dotyczyły ewolucji spalinowych silników dwu- i czterosuwowych, lecz – chcąc nadążać za tematyką bieżących dyskusji – wolę przedstawiać koncepcję ograniczeń opierając się na przykładach wykorzystania technologii blockchain.

Blockchain pamięta wszystko, do końca świata. Każdy uczestnik określonego ekosystemu blockchain przechowuje pełną kopię całości danych, a raz wpisana porcja informacji nie może ulec modyfikacji. To są cechy, które entuzjaści blockchain uważają za tak rewolucyjne, że czynią one technologię blockchain najlepiej przygotowaną do tworzenia rozproszonych aplikacji działających na skalę globalną. Bezwarunkowo?

Dyskusje dotyczące prywatności danych toczyły się jeszcze zanim nastąpiła pierwsza transmisja danych. Nabrały one znacznego rozpędu w ostatniej dekadzie, a ich efektem było uchwalanie w różnych krajach aktów prawnych regulujących zagadnienia prywatności danych, z RODO / GDPR jako dobrze znanym przykładem. Jedna z regulowanych koncepcji, prawo do bycia zapomnianym, uprawnia każdego człowieka do żądania usunięcia wszelkich danych o nim (absolutnego, z brakiem śladów wcześniejszego istnienia, zabity na śmierć), jakie dowolna organizacja miała dotychczas. Choć istnieją sektory gospodarki (np. bankowość) uzbrojone w inne akty prawne pozwalające się takiemu żądaniu sprzeciwić, w ogólności każdy oparty o blockchain system przechowujący dane osobowe (np. PESEL, czy adres e-mail) staje się martwy z dnia na dzień. Czy to wygląda na ograniczenie stosowania technologii blockchain?

Żyjemy w świecie rządzonym przez zasady globalnej ekonomii, w którym państwa konkurują o pozycje na globalnym rynku i wkładają wysiłek w ochronę swego rynku wewnętrznego, jego bezpieczeństwo i integralność. To świat kierujący się zasadą „cel uświęca środki”. Jednym z najdelikatniejszych środków są regulacje prawne w sferze przetwarzania danych, na przykład co powstaje w Rosji, zostaje w Rosji. Technologie blockchain są u podstaw zdecentralizowane, nie ma w nich pojęcia „lokalizacji danych”, a mechanizmy dystrybucji danych zapewniają dotarcie danych do każdego uczestnika ekosystemu. Bez możliwości kontrolowania lub objęcia restrykcjami części danych. Każda aplikacja oparta o blockchain staje się przedmiotem rozważań na gruncie wielu różnych systemów prawnych i regulacji międzynarodowych. Ograniczenie, znów, nałożone na aplikację w wyniku zastosowania technologii, prawda?

Ludzie popełniają błędy. Przyzwyczailiśmy się do zapewniania nam łatwości usuwania błędów. W technologii blockchain nie ma niczego takiego jak usunięcie błędu, można jedynie wprowadzić nowy zbiór danych. Każda aplikacja oparta o technologię blockchain powinna implementować szczególne procedury dodawania nowych porcji danych dających efekt analogiczny do skorygowania danych. Nie jest to proste zadania, a księgowi rozumieją, dlaczego. Blockchain nie jest rozproszoną bazą danych. Jest rozproszonym rejestrem, pamiętnikiem, do którego można jedynie coś dopisać. Aplikacje muszą umieć interpretować dane przechowywane w rejestrze (jak uzgodnienie stanów), aby móc traktować go jak bazę danych, do której semantyki się przyzwyczailiśmy. Jest to dobra koncepcja, semantyka rejestru wprowadzona do świata aplikacji opierających się na bazach danych, tworzy kolejną warstwę ograniczeń, których usunięcie powinno być funkcją każdej aplikacji pozostające w spójności z zasadami, według jakich postrzegamy użytkowanie danych. Alternatywnie, wszyscy musimy stać się księgowymi. Te ograniczenia są tak fundamentalne w swej naturze, że musimy zmienić podstawowy paradygmaty operacji na bazach danych – z CRUD (Create-Read-Update-Delete) na CRAB (Create-Retrieve-Append-Burn).

Ekosystem oparty o technologię blockchain ma wiele innych cech, które mogą stać się źródłami kolejnych ograniczeń dla potencjalnych aplikacji. Umowy smart contracts, raz zapisane w ekosystemie nie mogą zostać zmienione, bez aneksów czy załączników. I pozostają tam na zawsze. Propagacja danych w rozproszonym systemie blockchain jest procesem zajmującym widoczny czas. Każda aplikacja jest potencjalnie eksponowana na czynniki ryzyka wynikające z różnic wiedzy o stanie danych u poszczególnych uczestników ekosystemu blockchain. Inne cechy technologii blockchain mogą tworzyć nowe ograniczenia.

 

Będąc szczerym, silnie wierzę, że próbkowanie jest najefektywniejszym trybem realizacji badań i rozwoju, szczególnie biorąc pod uwagę współczesne uwarunkowania szybkości i ulotności. Z taką samą siłą jednak namawiam do włączenia znanych na dziś nieznanych do prac rozwojowych. Biorąc pod uwagę ogromny wysiłek wkładany w rozwój technologii blockchain, modele biznesowe i obszary zastosowania, jestem całkiem pewien, że aplikowalność tych technologii stanie się w końcu dojrzałą koncepcją. Nie jest nią jednak jeszcze dzisiaj. Przekładając dowolną inicjatywę badawczo-rozwojową na praktyczne zastosowania, trzeba poświęcić trochę czasu na zrozumienie jej ograniczeń i implikacji dla modelu biznesowego, który miałby być przez tę technologię wspierany. Blockchain included.

Czy oznacza to zaniechanie korzystania z takich technologii? Na Flynna, nie! Używajcie ich, lecz bądźcie świadomi ograniczeń przez nią nakładanych, gdyż każda technologia wnosi ich trochę. Bądźcie pierwszymi, którzy zrozumieją ograniczenia nakładane przez technologię w Waszej sferze działania, a uczyni to Was zwycięzcami. Dopiero wchodzimy w cykl rozwoju technologii blockchain. Teraz przejdziemy przez niego, krok po kroku. Ostatecznie zrozumiemy, w jakim miejscu i jakiej roli powinniśmy umieszczać technologie blockchan w sferze praktycznych aplikacji.

Pozostaw komentarz